Vergroenen waar ruimte schaars is: “Water is juist een heel mooie plek”

De damwanden van de haven in Bergen op Zoom worden voorzien van FLOT.-modules, drijvende plantenbakken met inheemse oever- en waterplanten. Deze systemen geven harde waterkanten een natuurlijke uitstraling en versterken de biodiversiteit zowel boven als onder water. De modules komen op een goed zichtbare locatie in de haven te liggen, te zien vanaf de Randweg.

“Het zorgt voor een aantrekkelijke uitstraling van de haven en het draagt daarnaast bij aan de biodiversiteit”, vertelt Mark den Dubbelden namens Dutch Water Tech. “De planten bieden schuilgelegenheid voor insecten en vogels, de grasbetonblokken onder water doen hetzelfde voor vissen. Ook kunnen in het watersysteem aanwezige mosselen zich eraan hechten. Dankzij het ontwerp blijven de modules ook met peilverschil en golfslag goed op hun plek liggen.”

De uitdaging

FLOT. sluit aan bij de visie van Dutch Water Tech, dat slimme oplossingen ontwikkelt om de waterkwaliteit met behulp van natuurlijke elementen te verbeteren. “Vergroening is vaak gericht op oplossingen op het land, terwijl water juist veel kansen biedt, zeker in binnenstedelijke omgevingen waar ruimte schaars is.”

In de gemeente Halderberge bleek dat de bestaande Bio-Floats te breed waren voor toepassing langs havenkades. Met ondersteuning van subsidie uit het Onderzoek & Ontwikkelfonds van Regio West-Brabant (RWB) werd FLOT. als passend alternatief ontwikkeld voor stedelijke havens. “Bij de ontwikkeling van de constructie werkten we samen met ingenieursbureau MH Poly Consultants en Engineers. Zij waren met studenten van de engineeringsopleiding van Curio betrokken bij het constructief ontwerp en de technische uitwerking. Het sociale ontwikkelbedrijf WVS verzorgt de assemblage.” Voor de pilot kregen ze ook ondersteuning van stadshaven Oudenbosch.

Mark: “Het resultaat is een lokaal geproduceerde, duurzame plasticvrije constructie, volledig herbruikbaar en met een verwachte levensduur van vele tientallen jaren. Het modulaire ontwerp kan toegepast worden op uiteenlopende locaties met verschillende waterstanden en kadevormen. Naast de realisatie verzorgen wij ook het beheer en onderhoud, zodat de ecologische werking langdurig wordt geborgd.”

Impact groter dan verwacht

Naast biodiversiteitsversterking lijken de FLOT.-modules ook bij te dragen aan temperatuurreductie van het water. “De begroeiing zorgt voor schaduw en vormt een buffer tussen de zon en de damwand. We onderzoeken of het water hierdoor minder snel opwarmt, wat de vorming van blauwalg kan helpen tegengaan.” Ook de organismen die zich aan de constructie hechten, spelen hierbij een rol. “Sommige mosselsoorten, die zich op de structuren vestigen, kunnen neurotoxines in blauwalg afbreken en dragen zo indirect bij aan een betere waterkwaliteit.” Ook onderzoeken ze momenteel samen met leerlingen van het Technasium van ‘t Rijks hoe gewenste vissoorten actief aangetrokken kunnen worden door het integreren van paaiplaatsen en schuilmogelijkheden. Mark benoemt ook een onverwacht neveneffect: “De drijvende structuren functioneren ook als rust- en uitklimplek voor dieren die in het water terechtgekomen zijn.”

FLOT. laat zien dat vergroening van water niet alleen bijdraagt aan een aantrekkelijker beeld, maar ook aantoonbare ecologische waarde oplevert.